Włókniak – niezłośliwy nowotwór

Włókniak jest łagodną zmianą nowotworową powstającą z tkanki łącznej. Może mieć różną lokalizację i najczęściej ma postać niewielkiego guzka. Przez długi czas nie daje żadnych dolegliwości, dlatego bywa zauważany przypadkowo i zwykle bagatelizowany.

Włókniak – co to jest?

Włókniak skórny (ang. fibroma) to niezłośliwa zmiana nowotworowa, najczęściej rozwijająca się u dorosłych osób. Mimo faktu, że zwykle nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, może stanowić problem natury estetycznej. Włókniaki mogą mieć bowiem różne rozmiary i pojawiają się w różnych częściach ciała. Zmiany rosną powoli i są słabo unaczynione.

Wyróżniamy:

• włókniaki miękkie – zwane są inaczej polipami fibroepitelialnymi. Zbudowane z luźnej tkanki włóknistej, przyjmują postać uszypułowanych, miękkich guzków. Zwykle mają charakter mnogi i pojawiają się głównie na skórze twarzy, szyi, dekoltu, w pachwinach, pod piersiami, w dołach pachowych (rzadziej w jamie ustnej, w okolicy odbytu, członka czy sromu). Mają średnicę od 1 mm do 1 cm i najczęściej są koloru skóry (u osób z ciemniejszą karnacją mogą przybierać barwę brązową);
• włókniaki twarde – zwane są inaczej dermatofibrami. Mają postać niewielkich (kilkumilimetrowych) okrągłych guzków/uwypukleń skóry o jasnobrązowej lub czerwono-brązowej barwie. Zwykle powstają na nogach lub rękach i można je przesunąć względem podłoża. Zbudowane są z wielu włókien kolagenowych oraz nielicznych fibroblastów (komórek tkanki łącznej). Rzadko mają charakter mnogi.

Włókniaki – przyczyny

Pojawienie się włókniaków miękkich może wiązać się z otyłością, insulinoopornością, lipidemią aterogenną, czyli cechami zespołu metabolicznego. Włókniaki w obrębie jamy ustnej mogą pojawić się w wyniku jej przewlekłego drażnienia mechanicznego, fizycznego lub chemicznego.

Bywa, że włókniaki twarde pojawiają się po ukąszeniu owada. Czasami mają związek z urazem, zranieniem lub z lokalnym odczynem zapalnym (np. z zapaleniem mieszków włosowych).

Włókniaki – diagnostyka

Pierwszym etapem diagnostyki włókniaka jest badanie przedmiotowe, podczas którego lekarz dermatolog ocenia wygląd zmiany, jej lokalizację, wielkość oraz zachowanie względem otaczających tkanek. Włókniaki jamy ustnej wymagają konsultacji ze stomatologiem.

W razie konieczności, specjalista zleca dodatkowe badanie obrazowe i/lub badanie histopatologiczne (materiał diagnostyczny stanowi usunięta chirurgicznie zmiana lub bioptat uzyskany podczas biopsji).

Jak usunąć włókniaka?

Leczenie włókniaka zwykle nie jest konieczne, chyba, że stanowi poważny problem estetyczny, lub zmienia się jego wygląd (kształt, kolorów, wielkość). Jak usunąć włókniaka? Oto możliwe metody, jakie oferuje współczesna medycyna:

• zabieg chirurgiczny – zalecany w przypadku większych zmian, usunięty materiał (wraz z niewielkim marginesem zdrowej tkanki) poddawany jest badaniu patomorfologicznemu;
• krioterapia – poddanie włókniaka działaniu bardzo niskiej temperatury (uzyskanej przy pomocy ciekłego azotu) powoduje martwicę komórek tkanki łącznej i samoistne odpadnięcie zmiany;
• elektrokoagulacja – użycie prądu elektrycznego o wysokiej częstotliwości skutkuje miejscowym wzrostem temperatury i zniszczeniem włókniaka przez denaturację cieplną tkanki;
• laser frakcyjny CO2 – w trakcie zabiegu dochodzi do koagulacji i odparowania wody, co powoduje usunięcie włókniaka.

Nie zaleca się samodzielnego usuwania włókniaków, ponieważ wiąże się to z ryzykiem infekcji, krwawienia oraz powstania trwałej blizny. Niewłaściwe usunięcie zmiany może również spowodować jej ponowny wzrost.

Włókniaków nie należy zrywać, ucinać, rozdrapywać ani nanosić na nie domowych preparatów, w tym mieszanek polecanych w Internecie. Takie działania mogą prowadzić do stanu zapalnego, zakażenia oraz zaburzeń procesu gojenia.

W celu bezpiecznego i skutecznego usunięcia zmiany należy zgłosić się do lekarza dermatologa, który oceni jej charakter i przeprowadzi zabieg w sposób profesjonalny, zgodny z obowiązującymi standardami medycznymi.

Włókniak – czy może się zezłośliwić?

Włókniak jak nowotworem łagodnym, który praktycznie nie ulega zezłośliwieniu.

Źródła:

1. Czerniak Małgorzata, Włókniak. Kiedy trzeba go usunąć?, dostęp: 11.01.2026.
   2. Owczarczyk-Saszonek Agnieszka, Placek Waldemar, Włókniaki skóry jako objaw zaburzeń metabolicznych, Przegląd Dermatologiczny 2016, 103, 240–245.
   3. Drobot Rafał, Włókniak (fibroma) – co to jest?, dostęp: 11.01.2026.